Stabat Mater / G.B. Pergolesi | Luctus Mariae / P. Łukaszewski

32,00 zł
Ilość
dostępny

Zawartość płyty

Giovanni Battista Pergolesi (1710–1736) - Stabat Mater, P. 77 (1736) na sopran, alt, zespół smyczkowy i basso continuo | for soprano, alto, string orchestra and basso continuo 

1. I. Stabat Mater dolorosa [03'11'']
2. II. Cuius animam gementem [01'49'']
3. III. O quam tristis et afflicta [02'07'']
4. IV. Quae moerebat et dolebat [02'35'']
5. V. Quis est homo qui non fleret [03'03'']
6. VI. Vidit suum dulcem natum [02'10'']
7. VII. Eia, Mater, fons amoris [02'01'']
8. VIII. Fac ut ardeat cor meum [02'16'']
9. IX. Sancta Mater, istud agas [04'47'']
10. X. Fac ut portem Christi mortem [03'32'']
11. XI. Inflammatus et accensus [02'02'']
12. XII. Quando corpus morietur. Amen [03'48'']

Paweł Łukaszewski (1968) Luctus Mariae | Żałość Maryi | The Grief of Mary (2010) na sopran, mezzosopran, klawesyn i zespół smyczkowy | for soprano, mezzo-soprano, harpsichord and string orchestra Tekst: | Lyrics: Jerzy Wojtczak-Szyszkowski

13. I. Crucifixi Mater Christi [02'14'']
14. II. Nam amici dissipate [01'48'']
15. III. Non Te terrent improbantes [02'38'']
16. IV. Rubro sanguine madescunt [01'48'']
17. V. Spectat adhuc ibi stantem [02'01']
18. VI. Ecce tua Mater - dixit [02'17'']
19. VII. Caput demum reclinavit [01'34'']
20. VIII. Terra tremit, perhorrescit [01'46'']
21. IX. Venit eo vir honestus [02'20'']
22. X. Et Pilatus iussit dari [01'44'']
23. XI. Demum Christus sepelitur [01'55'']
24. XII. Labortamen est inanis [01'12'']
25. XIII. Amen [02'17'']

Całkowity czas

59:56

Opis

XIII-wieczna sekwencja Stabat Mater, opisująca cierpienie Matki stojącej pod Krzyżem, od wieków stanowi niesłabnącą inspirację dla poetów, malarzy i kompozytorów. Wśród jej opracowań wyjątkowe miejsce zajmuje kompozycja Giovanniego Battisty Pergolesiego. Napisane dla lokalnej wspólnoty dzieło szybko stało się najczęściej wydawanym utworem w XVIII w. i najpopularniejszym Stabat Mater trzech ostatnich stuleci. „Wielbiono go za niezwykłą urodę melodii, komunikatywność przekazu, piękne i subtelne oddanie muzyką affectus tristitiae. Pergolesi ujął strofy Stabat Mater w postaci kantaty - cyklu duetów i arii solowych, w dwuczęściowym typie da chiesa. Styl kościelny podkreślony jest okazjonalnym użyciem kontrapunktu, dominuje tu jednak ekspresja bliska świeckiej kantacie i operze (co bywało przedmiotem krytyki, zwłaszcza w kręgu teoretyków niemieckich i francuskich tego czasu; stanowiło też argument w sławnej querelle des Bouffons)” (Piotr Maculewicz). W 2010 r., dla uczczenia 300. rocznicy urodzin Pergolesiego, Paweł Łukaszewski skomponował Luctus Mariae (Żałość Maryi) - dzieło bezpośrednio nawiązujące do słynnej kantaty barokowego mistrza. Utwór powstał do współczesnego, łacińskiego wiersza o analogicznej strukturze i podobnym przesłaniu, napisanego przez prof. Jerzego Wojtczaka-Szyszkowskiego. Łukaszewski, zachowując podobieństwa pod względem budowy (13 części, podział na arie i duety), obsady i strony afektywnej, korzysta z właściwych swojemu stylowi współczesnych środków wyrazu, poszerzonej tonalności i wymagającej wobec śpiewaków faktury wokalnej. Niniejsze nagranie jest premierą fonograficzną dzieła. Płyta ukazała się w wydaniu albumowym w twardej oprawie, z obszernym, blisko 60-stronicowym bookletem, który zawiera opis programu, biogramy wykonawców oraz teksty utworów w języku łacińskim, polskim (ciekawostkę stanowi polski przekład Stabat Mater autorstwa Seweryny Duchińskiej) i angielskim.

Recencja

Włoski kompozytor Giovanni Battista Pergolesi dożył zaledwie 26 lat umierając przedwcześnie na gnębiącą go przez całe życie gruźlicę w 1736 roku. Ten genialny artysta w pierwszej połowie XVIII wieku zaliczany był do grona czołowych kompozytorów opery komicznej. Jednak to nie dzięki operze na stałe zapisał się w historii muzyki, lecz dzięki przejmującemu dziełu ukończonemu tuż pod koniec swego krótkiego życia. Dziełu, które przetrwało wieki, a dziś będącym jednym z najczęściej wykonywanych utworów w okresie Wielkiego Postu: "Stabat Mater". Wizerunek lamentującej pod krzyżem Matki Boskiej zainspirował Pergolesiego do poszukiwań nowych środków muzycznej ekspresji, czego efektem było m.in. niespotykane wcześniej potraktowanie harmonii, stosowanie opóźnień i spowolnienie akordów, a także właściwa operze ekspresja utworu. Mimo, iż "Stabat Mater" jest utworem powstałym w latach 30-tych XVIII wieku, nie jest postrzegane jako dzieło barokowe, lecz przypisuje się je kolejnej epoce. Pergolessi tworząc dzieło swego życia zdawał się wybiegać daleko w przyszłość, wyprzedzając epokę i wywierając nieoceniony wpływ na muzykę sakralną kolejnych dekad. W 2010 roku przypadła 300-rocznica urodzin Pergolesiego. W tym właśnie roku jeden z najwybitniejszych współczesnych kompozytorów muzyki sakralnej Paweł Łukaszewski skomponował utwór nawiązujący do genialnego dzieła Pergolesiego: "Luctus Mariae" ("Żałość Maryi"). Szerokie spektrum twórczości Pawła Łukaszewskiego obejmuje utwory chóralne a capella, instrumentalno-wokalne, jak i rozpisane wyłącznie na instrumenty. Urodzony w 1968 roku w Częstochowie kompozytor doczekał się wielu rejestracji swoich utworów opublikowanych jak dotąd na ponad stu płytach, wydanych na całym świecie przez prestiżowe wytwórnie. Również koncertowe wykonania dzieł Łukaszewskiego można usłyszeć na całym niemal świecie, a interpretacji podejmują się tak znaczące chóry jak m.in.: The Kings Sisters, Britten Sinfonia czy Polyphony. W "Luctus Mariae" Łukaszewski zachował analogiczną wobec "Stabat Mater" budowę utworu, podobnie jak włoski kompozytor dzieląc go na 13 części i stosując podział na arie i duety, całość nasycając jednak własnym stylem i zastosowaniem współczesnych środków wyrazu. Punktem wyjścia do powstania utworu był łaciński wiersz Jerzego Wojtczaka-Szyszkowskiego. Niniejszy, bardzo starannie wydany album, wyposażony w 60-stronicową książeczkę zawierającą m.in. polski przekład "Stabat Mater" autorstwa Seweryny Duchińskiej, zestawia obok siebie oba odległe od siebie epokowo utwory. Łączy je specyficzny wielkopostny klimat, ale też piękno i subtelność, oraz wyjątkowa wobec ciężaru gatunkowego obu dzieł, komunikatywność i przejrzystość. W obu przypadkach mamy do czynienia z wykonaniem zachwycającym. Powierzono je bowiem artystom doskonale odnajdującym się w tym specyficznym repertuarze, a zarazem stanowiącym dzis prawdziwą muzyczną elitę. Partie wokalne należą do sopranistki Anny Mikołajczyk-Niewiedział i dysponującej zachwycającym mezzo-sopranem Wandzie Franek. Pierwsza z wymienionych śpiewaczek miała okazję już współpracować z Łukaszewskim biorąc udział w nagraniu jego "Symfonii o Opatrzności" ("Symphony Of Providence", 2014), a ostatnio jej głos słyszeliśmy m.in. na monograficznej płycie z utworami Stanisława Moryto ("Stanisław Moryto", 2016). Drugą z Pań, związaną z Operą Narodową Teatru Wielkiego Wandę Franek, melomani pamiętają z zachwycających kreacji m.in. w "Manon Lescaut" (2012, reż. Mariusz Treliński) i "Lohengrin" (2014, reż. Antony McDonald). Solistkom towarzyszą znakomici instrumentaliści: Zbigniew Pilch i Radosław Kamieniarz (skrzypce), Piotr Chrupek (altówka), Jarosław Thiel (wiolonczela), Janusz Musiał (kontrabas) i Marta Niedźwiecka (pozytyw, klawesyn). Dzięki precyzyjnie dobranemu aparatowi wykonawczemu i perfekcyjnej realizacji nagrania jakie miało miejsce w Wielkim Refektarzu zamku biskupów w Lidzbarku Warmińskim muzyka dociera do nas w najwspanialszy z możliwych sposób, odsłaniając całe piękno i przekaz zaklęty w obu utworach. W przypadku "Luctus Mariae" Pawła Łukaszewskiego mamy do czynienia ze światową premierą fonograficzną utworu. Premiera płyty 9 marca 2018 roku. Patronat nad wydawnictwem objął LongPlay.blox.pl.

Robert Ratajczak

Recenzja z portalu

umfc-cd-103
AUTOR Jerzy Wojtczak-Szyszkowski (tekst)
KOMPOZYTOR Giovanni Battista Pergolesi (1710-1736), Paweł Łukaszewski (1968- )
WYKONAWCA Anna Mikołajczyk-Niewiedział (sopran), Wanda Franek (mezzosopran, alt), Zbigniew Pilch (skrzypce), Radosław Kamieniarz (skrzypce), Piotr Chrupek (altówka), Jarosław Thiel (wiolonczela), Janusz Musiał (kontrabas), Marta Niedźwiedzka (pozytyw, klawesyn)
INSTRUMENT / OBSADA Głos solowy, Zespół kameralny
MIEJSCE WYDANIA Warszawa
WYDAWCA Chopin University Press
ROK WYDANIA 2017
OPIS FIZYCZNY 1 płyta (CD)
KATEGORIA I TAGI
  • Polecane
  • Muzyka
  • Muzyka barokowa